Hisim Kimlere Denir? – İzmirli Genç Bir Yetişkinin Bakış Açısıyla
Merhaba sevgili okurlar! Bugün biraz eğlenceli bir konuya dalalım dedim. Aslında bu yazıyı yazarken bir yandan da “Haa, hisim kimlere denir?” diye kafamda sorgulamalar yapıyorum. Evet, bazen ciddiyetle de düşünüyorum, çünkü işin içine dil girince insanın biraz da kafa karıştırıcı olabiliyor. Hisim kimlere denir? Bu, tam bir İzmirlilik sorusu! Hani “yavaş ol, tatlı ol” dedikleri gibi… Bu kelime de bir yavaşlık, bir yakınlık, bir samimiyet içeriyor.
Hisim Kimlere Denir? Kafalarda Birçok Soru
Bir gün, normalde çok esprili ve eğlenceli bir arkadaş grubumuz var. Hani o arkadaş grubu var ya, şehri keşfederken sürekli “İzmir’in meyve hali” gibi gezip tozan insanlar. İşte biz de o grup, bir kafede toplanmıştık ve bir anda “hisim” kelimesi gündeme geldi. Herkes birbirine baktı, bir süre sessiz kaldık.
Biri çıkıp dedi ki:
“Hisim kimlere denir ya? Benim şu an bile annemin kuzeniyle hisim sayılır mıyım?”
Herkesin gözleri büyüdü. Çünkü “hisim” kelimesi, çok dağılmış ve karmaşık bir akrabalık ilişkisini akla getiriyor. Ancak, düşündükçe komikleşiyor. Çoğumuzun ailesinde mutlaka “hısım” olarak tabir edilen kişiler vardır. Ama kim olduklarını hatırlamak da bir o kadar zor olabiliyor.
Hisim Nedir?
Aslında, Türkçede “hısım”, kan bağının olduğu, evlilik yoluyla oluşturulmuş ama her zaman da yakın olmayan kişiler için kullanılan bir kelimedir. Yani, bir aileye dışarıdan katılan ve araya kan bağı olmayan insanlar da olabilir. Özellikle çok yakın değilseniz, bu kişilerle ilgili derin sohbetler yapmazsınız. Ama o kadar karışık bir kavram ki, her biri akraba olan kişilere de “hısım” denebilir.
“Hisimin oğlu” dediğinde, ya annemin ya da babamın kardeşinin çocuğunu anlatıyorsun. Yani uzaktan yakından akraba ama genellikle sadece düğünlerde, bayramlarda ve bazen de geleneksel kahvaltılarda görüyorsunuz.
Tabii, burada önemli bir detay var. Akraba da olsa, işin içine birazda mizah girmeye başlar. Benim ailemdeki hısım ilişkisi de tam böyle bir şey! Hani “tamam, akraba ama sadece isimde bir bağ var, bir de bayramda yüz yüze görüyoruz” kısmı var ya…
Hısım Derken Neden Espri Yapıyorum?
Hadi diyelim, bir gün bir düğüne katıldık ve “Aaa, bu benim hısımım!” dedik. Ama ya tanımıyorsanız? Durum biraz komikleşiyor. Hani biri “Bu benim hısımım” der, ama çok garip bir şekilde tanışmazsınız. Hısım dediğiniz kişiyle öyle mesafeli bir ilişkiniz vardır ki, yıllarca hiç sohbet etmemişsinizdir.
İşte tam burada, arkadaşlarımla başıma gelen bir anıyı anlatmak isterim. Düğün yapıyoruz.
Berkay: “Ya bu bizim hısım mı?”
Ben: “Berkay, bunlar bizim ‘Hisim’ klasmanında kalanlar, tam o yakınlık değil ama bir yandan da akraba sayılırlar.”
Berkay: “O zaman ben bu düğüne neden geldim?”
Ben: “İşte o da biraz belirsiz, ama yapacak bir şey yok, arkadaşım, hısım bunlar.”
İçimden “Berkay gerçekten de bu hısım neydi ya, ben de bilmiyorum ama herkes birbirini ‘hısım’ diyor” diye düşündüm. Düğünlerde bile ilişkiler karışıyor, ne yapalım?
“Hısım”ın Mizahi Yönü
Bazen bu kadar uzaktan tanıdığınız insanlarla iletişim kurarken yaşadığınız tuhaflıklar bile insanı güldürebilir. Hısım deyip geçmeyin, çünkü o kadar çok türü var ki… Mesela, bir de “hısım” olmanın kuralları var! Örneğin, bayramda gittiğinizde size “Haa, senin annenin kız kardeşi mi?” diye soran birini görmeniz çok olası. Yani her şey biraz belirsiz. Düğünlerde insan o kadar da “çok yakın hısım” olmayan bir akrabayı gördüğünde, işte tam orada kısacık bir “selam”la birbirini geçiştirirsiniz.
Benim gibi düşünen çok kişi var mı bilmiyorum ama, bazen bunlar çok komik olabiliyor. Hısım da olsa, bu kelime insanı öyle bir durumda bırakıyor ki… Kimi zaman kafanız karışıyor.
Sonuç Olarak
Hısım kelimesi, zamanla farklı anlamlar kazanmış olsa da, hâlâ her ailede farklı bir şekilde kullanılıyor. Kimine göre çok yakın, kimine göre daha mesafeli bir akraba, kimine göre de sadece o bayramda bir araya geldiğiniz insan! İzmirli bir genç olarak, hısım kelimesiyle ilgili komik anılar biriktirmek de gayet eğlenceli. Sonuçta hepimiz bir şekilde birbirimize bağlıyız, değil mi? Ama her şeyin ortasında biraz gülmek, bazen komik bir diyalog kurmak, ne bileyim, hayata biraz daha farklı bir açıdan bakmak lazım.
İşte böyle! Benim gözümde “hısım” kimlere denir? Çok basit! Onlar o kadar çok türdeki insan ki, insanın aklı karışabiliyor! Ama yine de bu kelimeye mesafeli olsanız da bir o kadar da sevgi dolu yaklaşmanız gerektiği kesin. Bir dahaki bayramda görüşmek üzere!