Kültürleme Nedir Kısaca?
Kültürleme: Sadece Bir Kavram mı, Yoksa Daha Fazlası mı?
Kültürleme, kulağa oldukça basit bir kavram gibi gelebilir. Ama biraz derinlemesine bakıldığında, toplumsal hayatımızın pek çok yönünü etkileyen bir olgu olduğunu fark ediyorsunuz. Eskişehir’de bir kafede, arkadaşlarım ve ben sohbet ederken, kültürleme konusuna gelince, “Bu ne ya, bana öyle gelmiyor ama…” dedim. Aslında, tam olarak bu da kültürleme. Çünkü kültürleme, bireylerin, toplumların ya da grupların sahip olduğu değerler, normlar, alışkanlıklar ve yaşam biçimlerinin birbiriyle etkileşime girerek, birinin diğerini şekillendirmesi sürecidir. Gelin, bu kavramı biraz daha anlaşılır şekilde açalım.
Kültürleme Nedir?
Kültürleme, bir kültürün başka bir kültürü etkilemesi, o kültürün değerlerini, normlarını, davranış biçimlerini, hatta yaşam tarzını içselleştirmesi sürecidir. Bu, bazen bir toplumun kendi kültürünü başkalarına aktarması, bazen de bir kültürün başka bir kültür tarafından benimsenmesi şeklinde olabilir. Bu terim genelde, bir kişinin ya da bir toplumun, bir kültürden diğerine nasıl geçtiğini ve bu süreçte neler yaşandığını anlatmak için kullanılır.
Basit bir örnekle açıklayalım: Bir arkadaşınız, uzun süre başka bir şehirde yaşamışsa, oradaki alışkanlıkları ve davranış biçimlerini alıp, kendi yaşamına adapte edebilir. Örneğin, farklı yemekler yemeye başlaması, yeni bir dilde kelimeler kullanması veya orada öğrendiği bir davranış biçimini benimsemesi, aslında kültürleme sürecinin bir parçasıdır.
Kültürleme Süreci Nasıl İşler?
Kültürleme, genelde toplumların etkileşime girmesiyle başlar. Bir topluluk, başka bir kültürle tanıştığında, başlangıçta bir yabancılık hissi olabilir. Ancak zamanla, bu etkileşim, bireylerin günlük yaşamlarına entegre olmaya başlar. İşte tam burada kültürleme devreye girer.
Mesela, bir Türk ailesinin çocukları, Amerika’da eğitim aldığında, o kültürdeki farklı davranış biçimlerini, alışkanlıkları, dil kullanımını ve hatta düşünme biçimlerini yavaşça benimsediğini görürsünüz. Birkaç yıl sonra, bu çocuklar hem kendi kültürlerinden hem de bulundukları toplumdan etkilenmiş bir şekilde yaşamaya başlarlar.
Bu, günlük hayatımıza pek çok şekilde yansıyabilir: yemek alışkanlıkları, giyim tarzı, müzik zevkleri, dil kullanımı… Hangi kültürle etkileşimde bulunursanız, bir şeyleri değiştirirsiniz. Mesela bir yabancı dizi izlerken, oradaki dilin veya yaşam biçimlerinin bir kısmını bilinçli ya da bilinçsiz olarak hayatınıza katabilirsiniz. Bu, kültürlemenin örneklerinden sadece bir tanesi.
Kültürleme ve Toplumsal Kimlik
Kültürleme, aslında toplumsal kimliğimizin oluşmasında da çok önemli bir rol oynar. Hepimiz farklı kültürlerin etkisiyle şekillenen bireyleriz. Kültürel etkileşimlerin olduğu bir toplumda büyüyen bir çocuk, çevresindeki birçok kültürel öğeyi benimseyerek kendi kimliğini inşa eder. Bu süreç, kişilerin kendilerini ve dünyayı nasıl algıladığını etkiler.
Örneğin, Eskişehir’de büyüyen birinin İstanbul’a taşınması, burada yeni bir kültürel etkileşime girmesi demektir. Ve zamanla, bu kişi İstanbul’daki yemekleri, günlük yaşam biçimlerini, dilsel özellikleri öğrenip içselleştirir. Başka bir deyişle, hem eski hem de yeni kültürlerin birleşiminden kendine has bir kimlik oluşturur.
Kültürleme ve Globalleşme
Son yıllarda globalleşme, kültürlemenin hızını artıran bir faktör haline geldi. Artık dünya o kadar küçük bir yer haline geldi ki, bir ülkenin kültürü, anında başka bir ülkede etkisini gösterebiliyor. Dijital medya, sosyal medya, global şirketler ve turizm gibi etkenler, farklı kültürlerin daha hızlı bir şekilde birbirine etki etmesine sebep oluyor. Yani, bir Amerikan markasının Türkiye’de açtığı bir mağaza, oradaki insanların alışkanlıklarını ve kültürel değerlerini de etkileyebiliyor. Kültürleme, bazen öyle hızlı bir şekilde gerçekleşiyor ki, bir kültürün diğerini ne zaman etkilediğini bile anlayamıyorsunuz.
Kültürleme ve Günlük Hayatımız
Günümüzde hepimizin, en azından bir kültürel etkileşim deneyimi vardır. Mesela, bir restoran açtığınızda, menüye farklı kültürlerden yemekler eklemek, kültürlemeyi günlük hayatınıza katmanın basit bir yolu olabilir. Ya da dildeki bazı kelimeleri kullandığınızda, farklı dillerin ve kültürlerin izlerini taşıyan bir kimlik yaratıyorsunuz.
Eskişehir’deki üniversite ortamında, farklı şehirlerden gelen öğrencilerle her gün farklı kültürel dinamiklere tanık oluyorum. Bu etkileşim, herkesin birbirine yeni bir şeyler kattığı bir süreç. Kültürleme, bazen sadece yemek tariflerine yansımaz; bazen bir bakış açısı, bazen de farklı bir düşünme tarzı olabilir.
Sonuç: Kültürleme ve Değişim
Kültürleme, basitçe açıklanabilir gibi görünse de, aslında çok derin ve sürekli bir değişim sürecidir. Bireyler, toplumlar ve kültürler arasındaki etkileşimler, sürekli olarak birbirimizi şekillendirir. Her gün yeni bir şey öğreniriz ve öğrendiklerimiz, kimliğimizi, yaşam tarzımızı ve dünyaya bakış açımızı şekillendirir. Kültürleme, hem bizi hem de çevremizi dönüştüren bir süreçtir. Kim bilir, belki bir gün siz de hiç beklemediğiniz bir kültürle tanışır ve ondan etkilenen bir kişi haline gelirsiniz!